Antalya Kumluca Etimolog

Kelimelerin nereden geldiğini aralıkştıran bilgi dalıdır. çarkıt Yunanca «etymos» (yakınlarında) ve «logos» (bahis) kelimelerinden meydana mevruttir. Fakat 19. yüzyılda bir bilgi halini almıştır. Öncüleri, Alman kıstak bilginleri Franz Bopp ve Kari Brugmann’dır.On dokuzuncu yüzyıla denli etimoloji, kelimenin aslını vermekle sınırlandırılmıştır. Elan sonra etimoloji bir kelimenin çeşitli lisanlardaki misil diğer kelimelerle olan ilgisini bile aralıkştırmıştır. Etimoloji kanalıyla, kültürlerin vürutmesini ve birbirine olan tesirini anlamak mümkündür.

Ancak bu işte bir dilin iç ve dış tarihini hakkıyla bilmek gerekir. Bir dilin iç tarihi kendi muhtevaindeki gramer değişiklikleri ve vürutmesi ile ilgilidir. Dış tarihi ise diğer dillerle olan münasebeti olup, onlardan yaptığı kızılış-verişlerdir. Bu itibarla kelimelerde meydana mevrut değişiklikleri üç grupta kaldırmak gerekir: 1. Her dil diğer dillerden lügat alarak, önceden kullanılan kelimeler atılır yahut yararlanma sahaları daraltılır. 2. Kelimelerin şekillerinde tadilat meydana hasılat. 3. Kelimelerin anlamları değişir.

Türkçe iç tarih bakımından dayanıklı muhafazakar bir dildir. Fakat dış tarih bakımından bunu söyleyemeyiz. Çünkü türki gayrı dillerden pekbir hayli lügat almış ve bunları kendi neva yapısına uydurduğu üzere, birtakımlarının manalarını da bileğaksiyontirmiştir. Antrparantez aynı medeniyet dairesi zarfında olduğu muhtevain Arabi ile Farsözı yabancı kıstak ikrar etmeme düşüncesinden hareketle bunlardan pekbir hayli lügat almıştır. Bu sebeple giderek bazı lügat ve deyimler, kullanılmaz hale gelmiş yahut kullanış sahaı sınırlandırılmıştır. Bu, evvelce makalelmış birbir hayli kitabı yeni nesillere hitab edemez şekle getirmiştir. Dilın bir trup ihtiyaçlara karşılık vermesi bakımından, yavaş yavaş bileğaksiyonmesi normaldir. Fakat ilim dışı olarak yapılacak zorlamalar ve beyılda değişiklik, toplumda bir trup huzursuzluklara saika olabilir.

Türk dillerinin ilk etimolojik sözlüğü olarak anabileceğimiz en önemli çkızılışma Martti Räsänen’in “Türk Dillerinin Etimoloji Sözlüğü Üzerine Bir Sınama” esaslıklı çkızılışmasıdır. Räsänen 1969 senesinde yayımlanan bu önemli çkızılışmasında, eğer varsa her sözcüğün en yıprak biçimi (çarkıt Türkçe, Meyan Türkçe vb.) evet da günümüzdeki biçimi (Azeri Türkçesi Kumukça vb.) şey başı yapılmış, sözcüğün yaşadığı diller, farklı anlamları varsa bunlarla yanında yalnızca yalnızca gösterilmiştir. Yeri geldikçe bazı sözcükler Ural ve Altay dillerindeki biçimlerle alınlaştırılmış, özellikle Moğolcadan, Mançu-Tunguz dillerinden, Koreceden ve Finceden akraba olması olası örneklere mevki verilmiştir.

Husus adım atarından birtakımları asıl biçimler olup makalelı metinlerde alınlaşılmayan sözcüklerden oluşmaktadır. Türk dilleriyle müteallik etimoloji çkızılışmalarında dilküm noktası hiç elbette Sir Gerard Clauson’un sözlüğüyle esaslamıştır. çarkıt Türk Hattları’ndan 13. yüzyıl Türk dili metinlerine kadarki dönemi muhtevaermiş sözlük ortalama 10.000 şey başından oluşmaktadır. Önce ünlülerle sonra da ünsüzlerle süregelen sözcüklere mevki veren Clauson, düzen olarak sözlüğünü abc sırasıyla bileğil bile hece düzeniyle sıralamıştır. Sözcüklerin essah, varsa mecaz anlamları verildikten sonra günümüz Türk dillerinden hangisinde evet da hangilerinde yaşadığına ve sonra da makaletlardan esaslayarak Kıpçrahat dönemi eserlerine denli örneklere bileğinilmektedir. Yeri geldikçe 13. yüzyıl sonrası metinlerden, Osmanlıcadan, Çağataycadan sözcüğün yaşadığı biçimlere örnek verilir. Her sözcüğün türemiş olduğu kök evet da cisim kızılınma bir öğeyse kızılındığı kıstak kesinlikle belirtilmiştir.